Wabi Sabi – de schoonheid van imperfectie

Tijdens mijn studie heb ik mij verdiept in de Japanse cultuur. Al snel stootte ik op het begrip ‘Wabi Sabi’ dat sterk verankerd is in die cultuur. Het was zo’n andere manier om naar het leven en materie te kijken dat ik er veel over ben gaan lezen. Met als gevolg dat ik het imperfecte ben gaan waarderen. Het is een prachtige, bewuste manier van in het leven staan en de Japanners doen dat al sinds de 14e eeuw.

Ondertussen ben ik bijna 25 jaar verder en staan de Wabi Sabi boeken te vergelen in de kast. Maar aan het principe denk ik nog regelmatig. Ik herken het en waardeer het in de dingen om mij heen. Ik heb eruit geleerd dat imperfectie prachtig kan zijn. Dat het de schoonheid van een voorwerp nog kan vergoten.

Wat is Wabi Sabi?

Maar wat is dat dan? Wabi Sabi? Hiermee wordt een levensstijl omschreven voor ‘de wijzen’ die zich bewust zijn van elk betekenisvol moment. Het woord Wabi verwijst naar de Japanse Wabi theeceremonie. Daar draait elk voorwerp, de ruimte, elke handeling, eigenlijk de gehele ceremonie om bewust te zijn bij je gasten. Sabi is een woord uit de Japanse poëzie dat een weemoedig verlangen omschrijft. Het is een hoopvol verdriet dat erkent dat niets perfect is.  Niets is blijvend en niets is volmaakt, maar dat het leven desondanks betekenisvol is.

Kort samengevat wordt met ‘Wabi Sabi’ de schoonheid van het imperfecte bedoeld. Het is een levenswijze waar de nadruk ligt op eenvoud. Het omarmen van de cyclus van leven en dood, de invloed van de natuur en de afdruk daarvan op de materie. Dit zie je terug in voorwerpen die zorgvuldig worden gerepareerd. Bijvoorbeeld een theekom met een scheur wordt binnen deze traditie herstelt met bladgoud. Daarmee wordt ‘het mankement’, de scheur waardevol gemaakt.

De levensles

Perfectie lijkt aantrekkelijk omdat het de gedachte aan verval en de dood buiten lijkt te houden. Maar leven betekent veranderen. Je hele leven komen er dingen op je pad die jou, je visie op de wereld, je dromen en doelen steeds veranderen. Je groeit als mens door je verdriet en tegenslagen te verwerken. Door je pijn te voelen.

In de klassieke Japanse cultuur worden vele Wabi Sabi voorwerpen afgebeeld en beschreven. Het zijn voorwerpen die de invloed van weer en wind, ontwikkeling en afbraak tonen. Onvolmaaktheden die ons eraan herinneren dat de tijd verstrijkt en welke invloed dat heeft op het bewuste voorwerp maar vooral ook op ons leven.